Het aantal bijen daalt drastisch: wat kun jij vandaag nog doen?

De afgelopen weken verscheen er alarmerend nieuws: het aantal bijen en zweefvliegen neemt al decennialang sterk af. Experts spreken zelfs van “draconische maatregelen” die nodig zijn om deze trend te keren.

Maar wat betekent dit concreet? En misschien nog belangrijker: wat kun jij als tuinbezitter, ondernemer of natuurliefhebber doen om bijen te helpen?

Waarom de afname van bijen zo zorgwekkend is

Bijen zijn onmisbaar voor onze natuur én voedselvoorziening. Ongeveer 80% van de eetbare gewassen en zo’n 90% van de wilde planten is afhankelijk van bestuiving door insecten, vooral bijen.

Toch gaat het niet goed. In Nederland staat inmiddels meer dan de helft van de bijensoorten op de Rode Lijst en zijn tientallen soorten zelfs al verdwenen.

De gevolgen hiervan zijn enorm:

• Minder biodiversiteit
• Minder voedselproductie
• Verstoorde ecosystemen

Kort gezegd: als de bij verdwijnt, heeft dat directe impact op ons dagelijks leven.

Wat zijn de oorzaken van de bijensterfte?

De achteruitgang van bijen heeft meerdere oorzaken, die elkaar versterken:

1. Verlies van leefgebied
Steeds meer tuinen worden betegeld en natuurgebieden verdwijnen of versnipperen. Hierdoor vinden bijen minder voedsel en nestplekken.

2. Intensieve landbouw
Monoculturen en het gebruik van pesticiden maken het landschap minder geschikt voor bestuivers.

3. Klimaatverandering
Veranderingen in temperatuur en seizoenen verstoren het ritme tussen bloemen en bijen.

4. Gebrek aan voedsel en nestgelegenheid
Veel tuinen zijn simpelweg niet ingericht op biodiversiteit.

Volgens experts is de situatie zo ernstig dat er op Europees niveau doelen zijn gesteld om de achteruitgang vóór 2030 te stoppen.

Het goede nieuws: jij kunt direct helpen

Het probleem is groot, maar de oplossing begint verrassend klein: gewoon in je eigen tuin of op je balkon.

Steeds meer organisaties benadrukken dat individuele acties wél degelijk verschil maken. Denk aan meer bloemen, minder tegels en het creëren van natuurlijke plekjes.

Hier zijn een aantal concrete stappen die je vandaag nog kunt zetten:

1. Plant bijvriendelijke bloemen
Kies voor inheemse planten die rijk zijn aan nectar en stuifmeel. Zorg daarnaast voor bloei in verschillende seizoenen, zodat bijen het hele jaar voedsel hebben.

2. Laat een stukje tuin ‘rommelig’
Een strak aangeharkte tuin is misschien mooi, maar niet voor bijen. Laat bijvoorbeeld een hoekje met takjes, zand of oude stengels staan.

3. Gebruik geen pesticiden
Chemische bestrijdingsmiddelen zijn schadelijk voor bijen. Kies voor natuurlijke alternatieven.

4. Plaats een insectenhotel
Een van de makkelijkste én effectiefste manieren om bijen te helpen is het aanbieden van nestgelegenheid. Bekijk hier voor een overzicht van alle bijenhotels.

Waarom een insectenhotel zo belangrijk is

Wist je dat ongeveer 70% van de wilde bijen solitair leeft? Deze bijen maken geen grote nesten zoals honingbijen, maar zoeken kleine holtes om hun eitjes in te leggen.

En precies daar gaat het vaak mis: geschikte nestplekken zijn schaars geworden.

Een insectenhotel biedt hiervoor een perfecte oplossing. Het helpt bijen:

• Een veilige plek te vinden om te nestelen
• Hun populatie te vergroten
• Dichter bij voedselbronnen te blijven

Bovendien is het fascinerend om te zien hoe bijen jouw tuin ontdekken en gebruiken.

Kleine acties, groot effect

De oproep voor “draconische maatregelen” klinkt groot en misschien zelfs overweldigend. Maar de werkelijkheid is dat verandering begint bij miljoenen kleine acties.

Denk aan:

• Een tegel vervangen door bloemen
• Een insectenhotel ophangen
• Meedoen aan de Nationale Bijentelling
• Bewust kiezen voor een groene tuin

Als steeds meer mensen deze stappen zetten, ontstaat er een netwerk van bijvriendelijke plekken door heel Nederland.